Narodowy Program Przebudowy Dróg Lokalnych

AKTUALNOŚCI - SAS 2 / 2014

Budżet na remonty w ramach Narodowego Programu Przebudowy Dróg Lokalnych znacząco wzrósł. Jeszcze w tym roku w samym województwie mazowieckim do wydania będzie ponad trzy razy więcej pieniędzy niż wcześniej planowano. Kwota do wydania w mazowieckim wzrosła z 24 do 86 mln zł. Do końca 2015 roku na przebudowę dróg lokalnych w całym kraju rząd przeznaczy 2,5 mld złotych. Dodatkowe pieniądze, które zasiliły tegoroczny budżet programu, zostaną wydane na projekty złożone w roku 2013, które zostały zaopiniowane pozytywnie, ale zabrakło na nie środków. Samorządy, które zechcą wystąpić o środki na 2015 rok, już teraz powinny zacząć planować inwestycje. Uzyskanie dofinansowania zależy od dobrze przygotowanego wniosku. Komisja oceniająca wnioski kieruje się kilkoma określonymi kryteriami. 

Pierwsze i najwyżej punktowane kryterium to bezpieczeństwo. Planowana inwestycja musi znacząco wpływać na poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego, uwzględniając bezpieczeństwo pieszych, rowerzystów, dzieci, osób niepełnosprawnych. Warto więc planując przebudowę uwzględnić chodniki dla pieszych i ścieżki dla rowerzystów. Zaplanować oświetlenie i prawidłowe oznakowanie. Jeśli to możliwe także sygnalizację świetlną. Kryterium bezpieczeństwa jest punktowane najwyżej, bo komisja może przyznać do 10 punktów.
Kolejne ważne kryterium przy ocenie projektu to jego znaczenie dla rozwoju spójnej, funkcjonalnej i efektywnej sieci dróg publicznych. Spełniając wymogi w tym zakresie można zdobyć do 7 punktów. Samorząd musi wykazać, że planowana modernizacja poprawi połączenie dogi lokalnej z drogami publicznymi wyższej kategorii (szczególnie z drogami krajowymi i wojewódzkimi), a także zwiększy płynność ruchu i podniesie parametry użytkowe drogi (przepustowość i nośność).
Spełnienie kolejnego kryterium, które pozwala zdobyć maksymalnie 5 punktów, to umowy partnerskie przy realizacji inwestycji. Może to być zarówno partnerstwo finansowe, jak i rzeczowe.
5 punktów można też zdobyć wykazując znaczenie inwestycji dla odbudowy i przywrócenia funkcji komunikacyjnej dróg, uszkodzonych lub zniszczonych w wyniku klęski żywiołowej.
Tu komisja uwzględnia rozmiar szkód oraz wynikające z nich zakłócenia w lokalnym układzie komunikacyjnym.
Ocenie w tym obszarze uwzględnieniu podlegają wyłącznie inwestycje zgłoszone do Komisji Wojewódzkiej ds. weryfikacji strat powstałych wskutek zdarzeń noszących znamiona klęski żywiołowej w infrastrukturze komunalnej, do dnia publikacji ogłoszenia o naborze wniosków.
Następne ważne kryterium to znaczenie zadania dla rozwoju obszarów wiejskich. Komisja ocenia, w jakim stopniu planowana inwestycja wpłynie na połączenie komunikacyjne, niezbędne dla rozwoju obszaru wiejskiego lub zapobiegające jego marginalizacji. Maksymalnie może przyznać 5 punktów.
3 punkty komisja może przyznać, jeśli wnioskodawca udokumentuje, że inwestycja wpłynie na poprawę dostępności komunikacyjnej lokalnych ośrodków gospodarczych, przedsiębiorstw i zakładów pracy o istotnym znaczeniu dla społeczności lokalnej, będzie sprzyjać podniesieniu atrakcyjności inwestycyjnej i konkurencyjności tych ośrodków oraz tworzeniu nowych miejsc pracy.
Wpływ realizacji inwestycji na poprawę dostępności komunikacyjnej instytucji publicznych i innych instytucji świadczących usługi publiczne, ułatwienie dostępu obywateli do świadczonych przez nie usług i podniesienie efektywności realizacji zadań publicznych m.in. w obszarze ochrony zdrowia, edukacji i administracji publicznej, punktowany jest maksymalnie 3 punktami.
Komisja uwzględnia w szczególności zapewnienie dogodnego dojazdu do publicznego zakładu opieki zdrowotnej, publicznej szkoły, przedszkola czy urzędu.
Wynik oceny merytorycznej wniosku stanowi średnią arytmetyczną ocen przyznanych przez członków komisji. Maksymalnie wniosek może otrzymać 40 punktów. W ramach programu samorządy mogą liczyć na wsparcie z budżetu państwa w wysokości do 50% wartości projektu. Resztę środków zabezpiecza samorząd terytorialny.

Jacek Kozłowski 
Wojewoda Mazowiecki

 

Fundusz sołecki

AKTUALNOŚCI - SAS 2 / 2014

W dniu 28 stycznia 2014 r. Rada Ministrów przyjęła przedłożony przez Ministra Administracji i Cyfryzacji projekt ustawy o funduszu sołeckim. Jego celem jest zwiększenie liczby gmin (o 15 proc.), w których zostanie utworzony fundusz sołecki (do poziomu 70 proc.). Zachętą dla gmin jest możliwość zwiększenia o 10 proc. zwrotu z budżetu państwa wydatków wykonanych w ramach funduszu sołeckiego. Jak wskazali projektodawcy, środki funduszu sołeckiego mogą służyć poprawie warunków życia mieszkańców gminy, jak również być wykorzystywane na usuwanie skutków klęski żywiołowej.

Projekt zakłada, że uchwała rady gminy o wyodrębnieniu funduszu sołeckiego będzie obowiązywała aż do momentu, gdy rada podejmie uchwałę o niewyrażeniu zgody na wyodrębnienie funduszu. Jednocześnie uchwała o niewyrażeniu zgody na utworzenie funduszu będzie obowiązywać tylko przez rok budżetowy, co powodować będzie konieczność ponownego zajęcia się sprawą przez organ stanowiąco-kontrolny gminy. Zgodnie z projektem, uchwały, które podjęte zostaną z naruszeniem wskazanego terminu, czyli po 31 marca roku poprzedzającego rok budżetowy, będą z mocy prawa nieważne, natomiast niepodjęcie uchwały lub podjęcie jej po terminie (31 marca) oznaczać będzie nieważność uchwały, a w konsekwencji nieutworzenie funduszu.
Projektodawcy zakładają, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta powinien – w terminie do 31 lipca roku poprzedzającego rok budżetowy – przekazać sołtysom informację o wysokości środków przypadających dla danego sołectwa. Środki niewykorzystane w roku budżetowym wygasają z upływem roku.
Z przepisów projektowanej ustawy wynika, że warunkiem przyznania w roku budżetowym środków z funduszu jest złożenie przez sołectwo wniosku do wójta (burmistrza, prezydenta miasta), który powinien obligatoryjnie zawierać listę przedsięwzięć, przewidzianych do realizacji w danym sołectwie, wraz z określeniem kosztów oraz uzasadnieniem. Sołtys powinien taki wniosek przedłożyć wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) najpóźniej do 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy, którego wniosek dotyczy. Projekt zawiera delegację do wydania odpowiedniego rozporządzenia przez Ministra Finansów, regulującego szczegółowy tryb zwrotu części wydatków gmin w ramach Funduszu sołeckiego oraz wzór wniosku o zwrot.
Projekt zakłada również możliwość realizacji wspólnych przedsięwzięć przez dwa lub więcej sołectw. Ponadto sołectwo może w trakcie roku budżetowego (nie później niż do 31 października) złożyć wniosek o zmianę przedsięwzięć z zastrzeżeniem, że nie mogą one zwiększać wydatków ustalonych w pierwotnym budżecie.

 

 

Radny prowadzi działalność gospodarczą
korzystając z mienia gminy

TEMAT MIESIĄCA - SAS 2 / 2014

OPIS SYTUACJI 

Radny gminy Z. prowadzi niepubliczną szkołę podstawową wraz z oddziałem zerowym na terenie gminy Z. Szkoła funkcjonuje na mieniu gminnym użyczonym na podstawie stosownej umowy. Dodatkowo radny zarejestrował w ewidencji niepublicznych placówek oświatowych, prowadzonych przez gminę, przedszkole finansowane w całości z funduszy unijnych. Radny zarejestrował w CEDG działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu przedszkola i szkoły na mieniu gminnym.

PYTANIE SEKRETARZA GMINY

Czy radny może prowadzić działalność gospodarczą oraz czy w takiej sytuacji nie powinien utracić mandatu radnego?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

W niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 24f ust.1 u.s.g., jeżeli podstawą korzystania z mienia gminnego jest nieodpłatne użyczenie radnemu tego mienia.

Przepis art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej u.s.g.), stanowi, że radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.

Jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie obowiązku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego (ust. 1a).

Zgodnie z art. 16 ust. 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy, podstawę wygaśnięcia mandatu radnego stanowi art. 190 ustawy z dnia 16 lutego 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2926/12 (Lex nr 1298508) stwierdził, że wykładnia celowościowa art. 24f ust. 1 u.s.g. prowadzi do wniosku, że o prowadzeniu przez radnego działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy można mówić wtedy, gdy radny korzysta z mienia gminnego na uprzywilejowanych zasadach, wykorzystując swoją pozycję w gminie. Natomiast w przypadkach korzystania przez radnego dla celów prowadzonej przez niego działalności gospodarczej z mienia gminy, na zasadzie powszechnej dostępności do tego mienia lub na warunkach powszechnie ustalonych w odniesieniu do danego typu czynności prawnych dla wszystkich mieszkańców gminy, nie dochodzi do naruszenia zakazu z art. 24f ust. 1 u.s.g.

W wyroku z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2864/12 (Lex nr 1361633) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że celem przepisów określanych jako antykorupcyjne (a taki charakter ma m.in. przepis art. 24f ust. 1 u.s.g.) jest zapobieganie sytuacjom, w których radni mogliby osiągać jakiekolwiek korzyści z tytułu sprawowanego mandatu. O potencjalnie korupcyjnym wykorzystywaniu mienia jednostki samorządowej przez radnego można mówić wtedy, gdy radny, uczestnicząc w pracach organów właściwej jednostki samorządu, może wpływać na treść uchwał i decyzji podejmowanych przez te organy w prowadzonej działalności gospodarczej, bądź zarządzaniu taką działalnością.

Działalność gospodarcza z wykorzystaniem mienia gminnego musi być nastawiona na osiąganie zysku, w tym przede wszystkim zysku osiąganego z powodu bieżącego wykorzystania do celów gospodarczych składników mienia i praw majątkowych.


STANOWISKO SĄDU

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim (por. wyrok z 20.06.2012 r., sygn. II SA/Go 386/12, Lex nr 1234235), wygaśnięcie mandatu radnego następuje z mocy samego prawa, wskutek zaistnienia prawem przewidzianych przesłanek. Uchwała rady gminy czy też zarządzenie zastępcze wojewody jedynie stwierdzają, że mandat wygasł. W tym znaczeniu, akty mają jedynie charakter deklaratoryjny.

Zdaniem Sądu, dla naruszenia zakazu art. 24f ust.1 u.s.g. bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy prowadzona przez radnego działalność związana z mieniem komunalnym ma charakter stricte zarobkowy czy nie, czy wiąże się z uzyskaniem dochodu, czy jest (była) wykonywana samodzielnie czy w imieniu i na rzecz osoby trzeciej, czy korzystanie z mienia komunalnego wynikało z posiadanego przez radnego tytułu prawnego czy też nie, czy była działaniem ciągłym czy jednorazowym. Dla skutku wygaśnięcia mandatu obojętna jest także okoliczność, czy strona, uchybiwszy ustawowym terminom dla zaprzestania takiej działalności, w końcu jej zaprzestała.

Analogiczny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 549/11 (Lex nr 1083658). W ocenie Sądu wypełnienie dyspozycji przepisu art. 24f ust. 1 u.s.g. nie jest uzależnione od tego, czy z prowadzenia, zarządzania bądź bycia przedstawicielem lub pełnomocnikiem w prowadzeniu działalności gospodarczej radny uzyskuje dochód czy inne osobiste korzyści. Radny, zarządzając działalnością gospodarczą stowarzyszenia, narusza zakaz zarządzania taką działalnością, bez względu na to, czy radny czyni to na własny rachunek, czy też odnosi z niej osobiste korzyści.

Odnosząc powyższe rozważania prawne do niniejszego stanu faktycznego, wydaje się, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 24f ust.1 u.s.g., jeżeli podstawą korzystania z mienia gminnego jest nieodpłatne użyczenie radnemu tego mienia. Odmienne stanowisko można byłoby próbować wyprowadzić w przypadku, gdyby również inne osoby, na tych samych zasadach i w tych samych celach, korzystały z mienia gminnego. 

Sławomir Pyźlak

PODSTAWA PRAWNA
– Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 594)
– Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Przepisy wprowadzające ustawę
– Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21, poz. 113 z późn. zm.)

– Ustawa z dnia 16 lutego 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów
i sejmików województw (Dz.U. Nr 176, poz. 1190 z późn. zm.)

ZOBACZ PEŁNY SPIS TREŚCI ATUALNEGO NUMERU

Wydawca: SKIBNIEWSKI MEDIA, Warszawa